Jak uzyskać rozwód kościelny? Sprawdź, na czym polega unieważnienie małżeństwa

Na naszym blogu opisujemy proces unieważnienia małżeństwa kościelnego. Jesteśmy specjalistami w prawie kanonicznym, a w tym miejscu dzielimy się naszą wiedzą. Porady, zagadnienia rozwodu kościelnego, informacje i wskazówki - wszystko to znajdziesz na naszym blogu prawa kanonicznego.

Jaka jest rola biegłego w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa? Wbrew pozorom instytucja biegłego sądowego nie jest stricte związana z sądownictwem cywilnym.

Praktyka pokazuje, iż udział specjalisty w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa stał się jego nieodzownym elementem.

Kim jest biegły w sądownictwie kościelny?

W sądownictwie Kościelnym podobnie jak i w tym cywilnym, biegłym jest osoba posiadająca specjalistyczną wiedzę w sprawach danego rodzaju, powoływana dekretem przez skład orzekający tj. przez sąd. Praktyka pokazuje, że biegłym jest zazwyczaj psycholog lub lekarz psychiatra, którego wiedza pomoże w uzyskaniu tzw. prawdy obiektywnej.


Czy zawsze trzeba powołać biegłego?

Prawodawca kościelny nakazuje sędziemu, powołanie biegłego gdy sprawa dotyczy następujących tytułów:

  • Niemocy płciowej tj. impotencji,
  • Braku zgody małżeńskiej, która jest spowodowana przez chorobę umysłową osoby zawierającej małżeństwo.

Instrukcja Dignitas connubi nakazuje powołanie biegłego gdy sprawa dotyczy:

Zachowanie i charaktery współmałżonków zawsze wpływają na ogólne relacje między sobą i otoczeniem. Czy zaburzenia osobowości mogą być decydujące w nieważności małżeństwa?

Osobowość człowieka ma istotny wpływ na to, czy będzie potrafił spełniać z góry ustalone obowiązki, jakie wynikają z małżeństwa z drugą osobą, nie mówiąc już oczywiście o samych, zwykłych stosunkach z partnerem. Problem z zaburzeniami osobowości jest jedną z najczęściej spotykanych przyczyn podczas procesów o nieważność ślubu.

Zaburzenia osobowości a nieważność małżeństwa

Każda osoba charakteryzuje się raczej stałym stosunkiem do wydarzeń, czynności i wszystkich spraw życia codziennego. W sposób stały, niezmieniony potrafi reagować na otoczenie i środowisko, w którym się porusza. Osobowość oraz charakter człowieka kierunkuje zachowania i relacje interpersonalne, dlatego istotny odchył od pewnych standardów może sugerować problemy z osobowością i mogą też wpłynąć na poprawne budowanie więzi małżeńskich.

Współmałżonek cierpiący na zaburzenia osobowości będzie miał kłopot z budową trwałej więzi uczuciowej i relacji z partnerem, a tym samym i ze spełnianiem obowiązków, na które zgadza się w związku z budową rodziny. Zaburzenia osobowości nie rzutują dobrze na zaspokajanie podstawowych potrzeb - od społecznych, poprzez psychiczne, kończąc na seksualnych. Charakteryzują się także brakiem poczucia winy, odpowiedzialności, czy też gwałtowną zmiennością w zaplanowanych celach oraz planach.

Zaburzenia osobowości są destrukcyjne tak na prawdę na całe otoczenie, bywają również motorem napędowym do przedmiotowego traktowania innych osób i w wielu przypadkach należą do antyspołecznych zachowań, niekoniecznie popartych wiarygodnymi powodami.

Ślubując w kościele miłość i wierność drugiej osobie, zobowiązujemy się również do spełniania istotnych obowiązków małżeńskich. Przeszkodą w tym może być jednak np. osobowość schizoidalna.

Małżeństwo zobowiązuje dwie osoby do wierności, uczciwości i szeregu innych "procesów", składających się na budowanie rodziny. Po ślubie może się jednak okazać, że jeden z małżonków ostatecznie nie jest w stanie spełnić wielu warunków z powodów psychicznych.

Osobowość schizoidalna a "unieważnienie małżeństwa"

W przypadku małżeństwa z osobą, która zmaga się z zaburzeniami swojej osobowości, późniejszy proces kościelny może zakończyć się tzw. "unieważnieniem małżeństwa." Jednym z takich zaburzeń jest osobowość schizoidalna, oznaczającą spore komplikacje np. przy wspólnym przeżywaniu emocji i empatii.

Osoby z cechami schizoidalnymi mają ogromny problem z bliższym kontaktem z kimkolwiek. Często są bardzo tajemniczy, niekiedy dziwni oraz nietypowi, w niekorzystnym tego słowa znaczeniu. Zaburzona osobowość w stopniu schizoidalnym powoduje ograniczony do minimum kontakt z innymi ludźmi. Rzadko zatem dochodzi również do objawienia silnych emocji, gniewu, radości, w tym nikłego zainteresowania współżyciem. Stają się obojętni, bez konieczności przywiązywania się do drugiej osoby. Oznacza to, że nawet jeśli osoba schizoidalna wzięła ślub kościelny, to ostatecznie i tak nie jest w stanie podjąć istotnych obowiązków małżeńskich, co wiąże się z nieważnością ślubu, ponieważ nie dochodzi do głębokich relacji ze współmałżonkiem.

Powodów nieważności małżeństwa kościelnego jest możliwych dość dużo. Niektórzy zadają sobie pytanie, czy anoreksja także może się do tego przyczynić.

Anoreksja jest chorobą - to zaburzenie dotyczące odżywania, które dotyka przede wszystkim kobiety w młodym wieku. Jadłowstręt psychiczny odznacza się niechęcią do przyjmowania pokarmów, bądź też spożywania go w niewystarczających ilościach, co powoduje nadmierny spadek wagi i systematyczne pogorszenie kondycji całego organizmu, zarówno fizycznej, jak i psychicznej.

Osoba z tym zaburzeniem często nie widzi problemu niedowagi twierdząc, że wszystko jest w porządku. Odczuwa natomiast strach przed przytyciem, ale też i odrzuca wszelką chęć pomocy.

Czy anoreksja może doprowadzić do rozwodu kościelnego?

Zdarzają się przypadki spraw związanych z anoreksją i tym, czy można to uznać za argument w sądzie kościelnym. Tak jak wiele innych sytuacji, tak i ta nie jest bezpośrednio uwzględniona w prawie kanonicznym, natomiast działanie anoreksji może prowadzić do innych problemów.

Mianowicie chodzi o niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich, z którymi wyniszczona osoba z anoreksją faktycznie może mieć kłopot. Ponadto choroba przyczynia się do różnych zachowań, niekoniecznie mających coś wspólnego z dojrzałością, co także jest uwzględnione w prawie kanonicznym. Na koniec, niedojrzała osoba prawdopodobnie nie będzie w stanie wychowywać dziecka i spełniać się w roli matki, albo ojca.

Paranoja jest jednym z zaburzeń, szkodzących we wzajemnym funkcjonowaniu. Czy osobowość paranoiczna może być przyczyną do nieważności małżeństwa kościelnego?

W momencie zawierania małżeństwa obie strony przyjmują budowanie relacji na zdrowych warunkach, w zgodzie z prawem kościelnym. Niemniej są przypadki, że niektóre osoby mają w znacznym stopniu zaburzoną swoją osobowość, nie będąc w stanie tworzyć rodziny.

Czy osobowość paranoiczna to powód do nieważności małżeństwa?

Osobowość paranoiczna to problem z zakresu zaburzeń osobowości. Ukazuje się ona w charakterze sporej patologii myślowej. Osoba jest najczęściej oderwana od rzeczywistości, nie potrafi logicznie myśleć i nie przyjmuje żadnych faktów do świadomości, lub też nie potrafi odpowiednio przetworzyć dochodzących do niej wiadomości. Do tego należy dodać widzenie rzeczy lub osób, których w rzeczywistości nie ma, będąc cały czas przestraszonym, co jeszcze bardziej potęguje niezdrowe funkcjonowanie.

Osoby paranoidalne z reguły same nie zgłaszają się pomoc, bo zwyczajnie problemu żadnego nie są w stanie dojrzeć i to rodziny szukają rozwiązania. Często też przez osobę z zaburzeniami paranoidalnymi dochodzi do rozbicia relacji między partnerami.

Jakie cechy wskazują na paranoję, czy urojenia?

Samo stwierdzenie zaburzeń paranoicznych nie musi oznaczać automatycznie nieważności małżeństwa. Zakres zachowań czy cech osobowości musi mieć znaczny wpływ na niezdolność do budowania rodziny i związku małżeńskiego, a więc bycia w sprzeczności z prawem kanonicznym.

Przemoc w rodzinie to silny uszczerbek na zdrowiu psychicznym i fizycznym. Czy ten proceder może być uwzględniony, aby stwierdzić nieważność małżeństwa kościelnego?

W przypadku ślubu cywilnego, osoby w związku z przemocą rodzinną mogą liczyć na pozytywny dla siebie rozwój sprawy i rozwód cywilny, wraz z orzeczeniem o winie drugiej strony. Pojawiają się zatem pytania, czy możliwe jest to także w sytuacji ślubu kościelnego.

Przemoc w rodzinie przyczyną nieważności małżeństwa?

Takie rodzaje sytuacji skłaniają do wzięcia pod uwagę wszystkich zachowań winnego, czyli sprawcy przemocy, aby móc ocenić jego osobowość.

Zazwyczaj sprawcy są szerzej powiązani z problemami natury zaburzeń osobowości, uniemożliwiających poprawne prowadzenie relacji z innymi osobami, bez wzniecania agresji, czy innych impulsywnych zachowań, szkodzących w kontaktach z ludźmi.

Przemoc domowa to grupa zachowań, w których dana osoba nie potrafi panować na swoimi emocjami. Nie ma zatem możliwości, aby była w stanie prawidłowo prowadzić życie w związku i tym samym spełniać każde istotne obowiązki małżeńskie, jakie są uwzględniane w prawie kanonicznym.

Jednym z powodów nieważności małżeństwa kościelnego może okazać się uzależnienie od hazardu.

Tego rodzaju problem nie jest rzadkim, jeśli chodzi o rozpad małżeństwa, zwłaszcza tego cywilnego.

Hazard jest obecny w życiu ludzi właściwie od zawsze. To różnego typu rozrywka, związana z grami oraz zakładami, w których kluczem jest wygrywanie oraz przegrywanie pieniędzy. Wiele o ostatecznym rezultacie decyduje m.in. przypadek, co zwiększa ryzyko każdego zakładu i ewentualnych kłopotów, jeśli w grę wchodzą środki materialne i pieniężne.

Hazard w małżeństwie

Do hazardu zaliczamy gry losowe, gry wzajemne, gry w karty, czy też na automatach. Wiele z nich, zwłaszcza gry losowe, związanych jest z przypadkowością. Gry hazardowe możliwe są zarówno w punktach stacjonarnych, jak i w internecie. W sieci odnajdziemy każdego rodzaju hazard, w tym również zakłady bukmacherskie, dotyczące sportu.

Prawnicy kościelni często spotykają się ze sprawami problemów w małżeństwach, których składową jest hazard po jednej ze stron. Powodem jest uzależnienie, które wisi nad osobą, pragnącą wygrać duże pieniądze, zaczynając tym samym grać coraz częściej, zwłaszcza jeśli początkowo passa jest pomyślna.

W kontekście nieważności małżeństwa kościelnego, często pojawiają się również wątki dotyczące dzieci, a więc bardzo istotny aspekt.

Do tego należą m.in. pytania, w których wskazuje się brak posiadania dzieci, a możliwość uzyskania rozwodu kościelnego. Wskazuje się także na przeprowadzony rozwód cywilny, ale z posiadanymi już dziećmi przez partnerów.

Bywają również przypadki braku powagi przy zawiązywaniu małżeństwa, w postaci nienawidzenia dzieci, a także spodziewanie się dziecka z nowym partnerem i chęci rozwiązania małżeństwa kościelnego z poprzednim współmałżonkiem.

Zagadnienia dotyczące prawa kościelnego, uwzględniające w relacjach między osobami także dzieci, jest różne rozumiana i nie do końca jasna w każdej sprawie. Generalnie sprawy związane z dziećmi mogą odgrywać istotną rolę w co najmniej czterech sytuacjach, tj.:

  • nieposiadanie dzieci w małżeństwie,
  • posiadanie dzieci w byłym związku małżeńskim,
  • posiadanie dzieci w nowym związku,
  • wykluczenie posiadania dzieci, mimo zawarcia związku małżeńskiego.

W prawie kanonicznym wskazuje się, że posiadanie dzieci ma być dopełnieniem miłości między partnerami. Czy nieposiadanie dzieci oznacza od razu możliwość nieważności małżeństwa? Nie zawsze jest to konieczność do spełnienia wszystkich istotnych warunków małżeństwa. Odstępstwem od reguły może być natomiast niepłodność jednego, albo obojga małżonków. W takiej sytuacji można wstąpić w związek małżeński, mimo że nie będą mogli posiadać potomstwa.

Prawnik jest osobą, która posiada dokumenty ukończenia studiów prawniczych, z wyższym wykształceniem. Czy każdy prawnik może być adwokatem kościelnym?

Czy adwokatem kościelnym może być każdy prawnik?

Od strony prawnej, prawnikiem zostaje osoba, która skończyła z powodzeniem studia prawnicze i jest co najmniej magistrem z wyższym wykształceniem. Taka osoba od strony teoretycznej jest ogólnie zapoznana z różnymi sektorami prawa. Jeżeli chodzi o kwestie nieważności małżeństw, to tutaj należy ukończyć studia bezpośrednio z kierunku prawa kanonicznego.

Kanonista zobowiązany jest do znajomości prawa kościelnego (prawa kanonicznego). Obecne są w nim różne przepisy, podobnie jak w prawie cywilnym. Adwokat kościelny upoważniony jest do reprezentowania strony w sprawach związanych z procesem kościelnym, a więc w sprawach o nieważność małżeństwa kościelnego.

Adwokat kościelny - kto to jest?

Jasne jest więc, że nie każdy prawnik może pełnić funkcję adwokata kościelnego, jeśli ten nie ma do tego stosownych uprawnień i wykształcenia z kierunku prawa kanonicznego. Miano adwokata kościelnego może otrzymać osoba pełnoletnia, z nienaruszoną historią oraz wiary katolickiej.

Oczywiste jest także to, że adwokat kościelny powinien znać prawo w formie zaawansowanej, potrafiący bez problemu również formułować dokumenty związane z tą dziedziną. Adwokat kościelny jest obecny na liście czynnych adwokatów, jacy są dostępni przy swoim sądzie diecezjalnym.

Niedojrzałość jest jedną z grup zachowań uprawniających do nieważności małżeństwa kościelnego. Wśród nich wyróżniamy m.in. uzależnienie od rodziców.

Nadmierne uzależnienie dziecka, a potem już osoby dorosłej, od rodziców, jest generalnie postrzegane jako zachowanie patologiczne, tj. brak samodzielności w podejmowaniu decyzji dotyczących swojego życia, ustalonych zasad, czy przyzwyczajeń. Jest to swego rodzaju całkowite utracenie kontroli nad swoim funkcjonowaniem i podporządkowanie się rodzicom. Oczywiście tego typu sytuacje zazwyczaj mają bardzo negatywne skutki w stosunku do funkcjonowania w życiu codziennym ze współmałżonkiem, bowiem narzucone, niesamodzielne postawy będą wpływały na wszystkie relacje.

Nadużywanie opiekuńczości, czy też uzależnienia od rodziców da się zauważyć jeszcze przed ślubem. Podobnie jak trudności z odłączeniem się od rodziców, czyli mieszkanie z nimi mimo zawarcia małżeństwa.

Jak to jest oceniane przez prawo kanoniczne?

Nadmierne przywiązanie do rodziców nie jest korzystne z punktu widzenia odpowiedniego budowania związku małżeńskiego.

Wyjątkowo silne więzy rodzinne mogą być powodem ograniczenia wolności oraz możliwości swobodnego współżycia z partnerem, tracąc pełny zakres interpersonalny. Relacje tego rodzaju należą wówczas do anormalnych.

Narkomania dotyka niestety wielu osób. Czy to uzależnienie może być powodem do stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego?

Zbyt częste korzystanie z internetu może skończyć się uzależnieniem, czyli tzw. siecioholizmem. Czy ten fakt również może być powodem do stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego?

Związki małżeńskie nierzadko bywają wynikiem tzw. wpadki. Czy jest to realny powodu uzyskania rozwodu kościelnego?

Brak potomstwa, jak i ogólna niechęć do posiadania swoich dzieci może być skutecznym argumentem, aby zakwestionować związek i doprowadzić do nieważności małżeństwa kościelnego.

Rozwód kościelny jest potoczną nazwą pomyślnie przeprowadzonego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego. Czy trudno jest uzyskać rozwód kościelny? Wśród potencjalnie zainteresowanych panuje opinia, że jest to ciężka sprawa. Sprawdźmy.

W zdecydowanej większości procesy o tzw. unieważnienie małżeństwa, dotyczy przyczyn natury psychicznej i niezdolności z tego tytułu do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich, uwzględnionych w prawie kanonicznym. Zaburzenia psychiczne podstawą rozwodu kościelnego?  Z racji tego, że jest to teoretycznie najlepszy argument wśród wszystkich, ja...
Sprawa unieważnienia małżeństwa wiąże się zawsze ze stawieniem się w sądzie kościelnym, podczas prowadzenia postępowania. Ile razy strony procesowe będą musiały się pojawić? Tak na prawdę nie ma ściśle określonej liczby przesłuchań podczas prowadzenia sprawy o nieważność małżeństwa kościelnego. Wiele zależy od okoliczności i przedmiotu sprawy. Unie...
W sądach kościelnych spore grono spraw stanowią problemy związane ze zdradą jednej ze stron. Czy zdrada jest jednak powodem, aby uzyskać rozwód kościelny? Wierność małżeństwa to jeden z elementów jedności, a więc zgodnej relacji pomiędzy małżonkami. Małżeństwo jest związkiem monogamicznym, zarówno z punktu widzenia prawa kanonicznego (kościelnego),...
Złe relacje między współmałżonkami w ostateczności skutkują rozstaniem. Czy wina, jaka zostanie orzeczona podczas proces cywilnego, wpływa na przebieg sprawy związanej z tzw. rozwodem kościelnym? To pytanie bardzo często zadają sobie osoby, będące jeszcze przed wszystkimi sprawami, jakie wiążą się z procesem rozwodowym. Warto zatem przypomnieć, jak...
Popularnie nazywana "wpadka", a więc nieplanowana przez partnerów ciąża, często niesie za sobą również przymuszoną decyzję o ślubie. Czy w związku z tym można liczyć na rozwód kościelny? Teoretycznie już taki stan rzeczy można uznać za możliwy, ale w rzeczywistości nie jest on regułą. Nieplanowana ciąża powodem ślubu kościelnego   W wielu miej...